BIGtheme.net http://bigtheme.net/ecommerce/opencart OpenCart Templates

อีสานมีเฮ ลุกขึ้นจับมือร่วมกันสร้างพลังขับเคลื่อนกำจัดพยาธิใบไม้ตับ มะเร็งตับ และท่อน้ำดีแบบมีส่วนร่วม

คงไม่แปลกถ้าเราจะพูดถึงพลังการมีส่วนร่วม ที่เป็นเครื่องมืออันดับต้น ๆ ในการแก้ไขปัญหาเฉกเช่นเดียวกับปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี  ซึ่งสาเหตุจากผู้ติดเชื้อหรือเคยติดพยาธิใบไม้ตับแบบซ้ำซาก เรื้อรัง  ซึ่งทำให้ภาวะเนื้อเยื่อเกี่ยวพันรอบท่อน้ำดีหนาตัว  จากพฤติกรรมของกลุ่มเสี่ยงพบว่า  การแก้ไขปัญหาที่ผ่านมาไม่มีการตรวจคัดกรองกลุ่มเสี่ยง  ไม่มีกระบวนการเฝ้าระวัง  บุคลากรขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง  ผู้ป่วยมาพบแพทย์เมื่อระยะของโรคแพร่กระจาย  สถานการณ์ในประเทศไทยพบว่า  จำนวนผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่เกิดขึ้นประมาณ 10,000 คนต่อปี ทำให้เกิดผลกระทบคือการมีคุณภาพชีวิตที่ไม่ดี และขาดโอกาสในการรับการรักษาที่ถูกต้อง ฉะนั้นแล้วจึงเกิดเวทีสานพลังขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วม ในประเด็นมะเร็งตับ มะเร็งท่อน้ำดี และพยาธิใบไม้ตับ ในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2556 ณ โรงแรมเจริญธานี จ.ขอนแก่น

บรรยากาศภายในงานมีการคิดเชิงนโยบายสู่การปฏิบัติการพื้นที่ กับประเด็นการคลี่คลายปัญหามะเร็งตับ มะเร็งท่อน้ำดี และพยาธิใบไม้ตับ  โดยมีการเรียนรู้จากประสบการณ์จากคนทำงานในแต่ละด้าน ไม่ว่าจะเป็นผู้นำชุมชน ตัวแทนจากสาธารณสุข ตัวแทนจากด้านการศึกษาเพื่อให้เห็นทิศทางในการขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาหาเรื่องนี้อย่างแท้จริง โดย คุณลักษณา  หลายทวีวัฒน์  นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ  สคร.6 ขอนแก่น ได้เล่าถึงประสบการณ์การทำงานที่ผ่านมา ได้รับทุนวิจัยมาสำรวจเรื่องหนอนพยาธิ  ข้อมูลล่าสุดจากการสำรวจ (ชี มูล สงคราม โขง) โซน 7 จังหวัดอีสานตอนบนลุ่มน้ำโขง จากการสำรวจ 4,000 กว่าราย  เจอผู้มีพยาธิประมาณ 1,000 ราย คือร้อยละ 25  และ  ร้อยละ 22.08  เป็นพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งมีพฤติกรรมการกินอาหารที่เสี่ยงต่อพยาธิใบไม้ตับ 67.1% ก้อยดิบ ลาบดิบ  และ 90% ปลาส้ม ปลาร้า  จึงคิดว่าแนวทางการแก้ไขปัญหาในระยะสั้นต้องเฝ้าระวัง-คัดกรองมะเร็งท่อน้ำดีในกลุ่มวัยทำงาน  ตรวจ-รักษาพยาธิใบไม้ตับ  ตรวจอัลตร้าซาว์ด  ค้นหามะเร็งระยะแรก ผ่าตัดรักษา  สำหรับระยะยาวคือ  สร้างพฤติกรรมการกินสุก  เน้นหลักสูตรกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนในเด็กนักเรียนเยาวชน  เสริมสร้างพฤติกรรมไม่กินปลาน้ำจืดดิบ สุกๆ ดิบๆ ก้อยปลา ส้มปลา  ปลาร้าดิบ  ไม่เป็นโรคพยาธิใบไม้ในตับ

ด้าน คุณเฉลิมขวัญ มะลิพันธ์  นักวิชาการสาธารณสุข พบความเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับค่อนข้างมาก  หลังจากมีการสำรวจข้อมูลทำให้ประชาชนมีความตื่นตัว  ได้มีการนำไปพูดคุยในกลไก cup ที่มาจากการทำงานร่วมกันระหว่างโรงพยาบาลอำเภอ  สสอ.  และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล โดยมุ่งเน้นไปที่เด็ก ใช้วีธีการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในโรงเรียนทั้งอำเภอธวัชบุรี  48 โรงเรียน  โดยแบ่งเป็นทีมให้ความรู้เรื่องโรคพยาธิ  การปฏิบัติตัว  การกินอาหาร  และวิธีการสุ่มตรวจอุจจาระ ให้เด็กสื่อสารผ่านไปยังผู้ปกครอง  หลังจากให้ความรู้จะมีจัดประกวดเมนูปลาปรุงสุก  ประกวดวาดภาพ  คำขวัญรณรงค์การไม่กินปลาดิบ

เช่นเดียวกับ รอ.ทินกร  ศรีนาง  ผอ.กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา  สนง.เขตพื้นที่ ระบุว่า จากการที่ สคร.6 เข้ามาประสานงานในพื้นที่เพื่อรณรงค์มะเร็งท่อน้ำดี พยาธิใบไม้ตับ  คิดว่าความเชื่อเป็นเรื่องที่แก้ไขยาก  การจะลบความเชื่อผู้ใหญ่วัย 40-60 ปี เป็นเรื่องที่ยาก  จึงเล็งเห็นว่าควรไปแก้ไขปัญหากับเด็ก

โรงเรียน  โดยจัดกิจกรรมหลักสูตรที่ไปรณรงค์กับเด็ก  ทำให้เกิดละว้าโมเดล  ได้จัดทำกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  โดยให้เด็กได้มีส่วนร่วมรณรงค์พยาธิใบไม้ตับ  และเริ่มต้นสร้างองค์ความรู้ให้กับครูที่อยู่โรงเรียนตามลำน้ำชี ประกอบด้วย 5 กิจกรรมหลัก  ได้แก่  ปฐมนิเทศ  รู้เท่าทันมะเร็งท่อน้ำดี  รู้จักพยาธิใบไม้ตับ  อาหารปลอดภัยไม่ปนเปื้อนพยาธิใบไม้ตับ    และใช้แบบสอบถามพฤติกรรมกับเด็กนักเรียน

สำหรับด้านคุณวันชัย  ประชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน  ตำบลบึงนคร อำเภอธวัชบุรี  จังหวัดร้อยเอ็ด กล่าวว่าการทำงานในพื้นที่เราต้องรู้สถานการณ์ปัญหา  จากการสำรวจข้อมูลมะเร็งพบว่า  ส่วนใหญ่มะเร็งตับจะขึ้นกับผู้ชายเป็นอันดับหนึ่ง  และมะเร็งเต้านมจะเกิดขึ้นกับผู้หญิง  แต่มะเร็งแล้วที่ทำให้เสียชีวิตคือมะเร็งตับ  และมีแนวโน้มที่สูงขึ้น ประเด็นที่สองคือข้อมูลอัตราการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งที่มีอยู่น้อยกว่าข้อเท็จจริงเนื่องจากญาติผู้เสียชีวิตปิดบังข้อมูล  และความเชื่อเรื่องกรรมเก่า  ผู้เสียชีวิตมีการโยกย้ายโรงพยาบาลหลายแห่งทำให้ลงข้อมูลไม่ตรงสาเหตุ  สาเหตุของการเสียชีวิตอาจไม่ได้เกิดจากโรคมะเร็ง  ดังนั้นในปี 2555 ตำบลบึงนครได้กำหนดให้การลดโรคมะเร็งเป็นวาระของตำบล  กำหนดในธรรมนูญสุขภาพ  และได้ร่วมกันหาสาเหตุของมะเร็งพบว่า  มะเร็งท่อน้ำดี  เกิดจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ  ซึ่งเกิดจากการบริโภคปลาดิบ  กลุ่มปลาตะเพียน  ตัวแก่ของพยาธิใบไม้ในตับอยู่ในลำไส้ของปลาหลายชนิด

จากเวทีทางออกของการแก้ปัญหาของเรื่องนี้ ประชาชนสามารถรับรู้ข้อมูล  สามารถเข้าถึงองค์ความรู้ได้  ถ้าทุกพื้นที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูล  จะเห็นปัญหา และหาแนวทางระดมความร่วมมือกับภาคีหน่วยงานต่างๆ และในพื้นที่ควรมีจิตอาสาในชุมชนต้านมะเร็งท่อน้ำดี  ใช้การนำเสนอผ่านกรณีศึกษาหรือผู้ป่วยมาถ่ายทอด  หรือเป็นโมเดลตัวอย่างให้ประชาชน ควรทำงานอย่าง บ้าน วัด โรงเรียน  ทำงานเกื้อหนุนกันอย่างเป็นระบบในทุกๆ เรื่อง

ก้าวต่อไปอย่างมั่นคง ดร.สมพันธ์  เตชะอธิก กล่าวว่า ประเด็นที่ 1 คือ จากการนำเสนอเราเห็นว่าส่วนใหญ่มีข้อมูลในเชิงสาธารณสุขเป็นส่วนใหญ่  ควรสนับสนุนให้เกิดการวิจัยพื้นบ้าน ประเด็นที่ 2  คือการทำงานในพื้นที่ต้องเปลี่ยนแปลง ถ่ายทอดกรณีศึกษาที่ดี หรือมีเรื่องเล่าเร้าพลัง ประเด็นที่ 3 คือการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์เชิงพื้นที่ ควรมีนโยบายร่วมกันระหว่างกรมส่งเสริมท้องถิ่น  กระทรวงสาธารณสุข  กระทรวงศึกษา  หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  มีคำสั่งและสนับสนุนงบประมาณไปยังพื้นที่  แต่ประเด็นสำคัญคือเราจะเชื่อมยุทธศาสตร์ตำบล  อำเภอ  จังหวัดอย่างไร  เราอาจต้องใช้วิธีการเผด็จการเชิงการมีส่วนร่วม  กำหนดเป้าหมายอนาคตข้างหน้า และประเด็นที่ 4 คือเพิ่มการใช้สื่อให้มาก  ทั้งสังคมออนไลน์  และสื่อทางเลือกอื่นๆ

ภาพการประชุมในวันนี้ ทำให้เห็นว่าทุกคนต่างยืนมือมาช่วยแก้ไขปัญหา โดยใช้หน้าที่หลักที่ตัวเองได้รับผิดชอบและพร้อมที่จะสานพลังร่วมกัน ทุกภาคีเครือข่าย วิธีการอาจแตกต่าง แต่เป้าหมายที่จะเดินไปถึง ทุกคนเห็นภาพเหมือนกันและพร้อมที่จะเดินไปถึงจุดนั้นอย่างเต็มพลัง

Check Also

ท้องไม่พร้อม ปัญหาวัยรุ่นใครดูแล

ถ้าเด็กผู้หญิงคนหนึ่งท้องไม่พร้อม ศูนย์ประสานงานเพราะรักพักใจ จะช่วยเด็กอย่างไร? “ผู้หญิงที่ท้องไม่พร้อมแต่ตัดสินใจเก็บเด็กไว้ เกิดจากหลายเหตุผล บางคนกลัวบาป บางคนไม่มีความรู้เรื่องอนามัยเจริญพันธุ์ กว่าจะรู้อายุครรภ์ก็เกินกำหนด บางคนรู้ตอนอายุครรภ์ยังน้อย พอตอนใกล้จะคลอด ปรากฏว่าผู้ชายขอแยกตัว เลยต้องยอมเก็บเด็กไว้ จำนวนไม่น้อยตัดสินใจเอาออกทั้งที่อาจเกิดอันตราย บางคนต้องตัดมดลูกทิ้ง และบางคนต้องเสียชีวิต เมื่อผู้หญิงเข้ามาหา “ศูนย์ประสานงานเพราะรักพักใจ ...

แสดงความคิดเห็น/แลกเปลี่ยนเรียนรู้
AreaHpp Facebook